Απάντηση 1 – Πρώην καπνιστής / Μείωση βλάβης
Είμαι πρώην καπνιστής και θέλω να μοιραστώ την εμπειρία μου. Κάπνιζα για πολλά χρόνια και μου ήταν πολύ δύσκολο να το κόψω. Τελικά, κατάφερα να απομακρυνθώ από τα τσιγάρα όταν στράφηκα σε εναλλακτικές λύσεις, όπως το ηλεκτρονικό τσιγάρο.
Γι’ αυτό με ανησυχεί η ιδέα ότι οι νέοι κανόνες μπορεί να αντιμετωπίζουν όλα τα προϊόντα νικοτίνης σαν να είναι το ίδιο πράγμα. Για μένα, δεν ήταν καθόλου το ίδιο. Τα τσιγάρα με κρατούσαν στο κάπνισμα, ενώ οι εναλλακτικές με βοήθησαν να το αφήσω.
Συμφωνώ απόλυτα ότι τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να έχουν πρόσβαση σε προϊόντα νικοτίνης και οι νόμοι πρέπει να εφαρμόζονται σωστά. Όμως, πιστεύω ότι και οι ενήλικες πρέπει να έχουν επιλογές που να τους βοηθούν να μην καπνίζουν.
Θα ήθελα η Ευρωπαϊκή Ένωση να βάλει κανόνες που να προστατεύουν τη δημόσια υγεία, αλλά χωρίς να κάνουν αυτές τις εναλλακτικές λιγότερο διαθέσιμες ή πιο δύσκολες στη χρήση από τα ίδια τα τσιγάρα.
Απάντηση 2 – Ενήλικος χρήστης που ανησυχεί για πιθανή απαγόρευση γεύσεων
Είμαι 41 ετών και κάπνιζα για σχεδόν 20 χρόνια. Τα τελευταία 3 χρόνια χρησιμοποιώ ηλεκτρονικό τσιγάρο και έχω καταφέρει να μην επιστρέψω στο κάπνισμα.
Για εμένα οι γεύσεις έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο. Με βοήθησαν να απομακρυνθώ από τη γεύση και τη συνήθεια του τσιγάρου. Αν υπήρχε μόνο γεύση καπνού, πιστεύω ειλικρινά ότι θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να σταματήσω.
Ανησυχώ ότι μια γενική απαγόρευση γεύσεων μπορεί να οδηγήσει αρκετούς πρώην καπνιστές πίσω στα τσιγάρα ή σε παράνομα προϊόντα χωρίς έλεγχο.
Για πολλούς από εμάς τους ενήλικες, οι γεύσεις δεν είναι κάτι «παιδικό». Είναι ένας βασικός λόγος που αυτά τα προϊόντα μάς βοηθούν να τα ξεχωρίζουμε από τα τσιγάρα. Όταν προσπαθεί κάποιος να κόψει το κάπνισμα, η γεύση παίζει σημαντικό ρόλο. Αν μείνει μόνο η γεύση καπνού, φοβάμαι ότι αρκετοί θα ξαναγυρίσουν πιο εύκολα στα κανονικά τσιγάρα.
Συμφωνώ απόλυτα ότι οι νέοι πρέπει να προστατεύονται. Όμως αυτό πρέπει να γίνεται με σωστούς ελέγχους ηλικίας, με αυστηρούς κανόνες στις παράνομες πωλήσεις και με περιορισμούς στη διαφήμιση που απευθύνεται σε παιδιά — όχι αφαιρώντας επιλογές από τους ενήλικες.
Απάντηση 3 – Γονέας και ενήλικος χρήστης
Είμαι μητέρα δύο παιδιών και φυσικά πιστεύω ότι τα προϊόντα νικοτίνης δεν πρέπει να καταλήγουν στα χέρια ανηλίκων. Χρειάζονται αυστηροί κανόνες, έλεγχοι ηλικίας και πραγματική εφαρμογή της νομοθεσίας. Στην πράξη ο νόμος απαγορεύει στους ανηλίκους να αγοράζουν προϊόντα καπνού, νικοτίνης και αλκοόλ.
Ταυτόχρονα όμως είμαι και πρώην καπνίστρια. Κάπνιζα για πολλά χρόνια και κατάφερα να απομακρυνθώ από τα τσιγάρα μόνο όταν βρήκα μια εναλλακτική που λειτούργησε για εμένα.
Αυτό που με φοβίζει είναι ότι, στην προσπάθεια προστασίας των νέων, μπορεί να γίνουν τόσο αυστηροί περιορισμοί που τελικά θα δυσκολέψουν και τους ενήλικους πρώην καπνιστές.
Δεν θεωρώ σωστό να «τιμωρούνται» οι ενήλικες χρήστες. Το σωστό είναι να εφαρμόζονται στην πράξη οι κανόνες: να ελέγχεται πραγματικά η ηλικία, να σταματήσουν οι παράνομες πωλήσεις (ειδικά online) και να μην υπάρχει διαφήμιση που απευθύνεται σε νέους.
Θα ήθελα ένα πλαίσιο που να προστατεύει ουσιαστικά τα παιδιά, αλλά ταυτόχρονα να μην κάνει τα τσιγάρα την πιο εύκολη ή πιο διαθέσιμη επιλογή για τους ενήλικες που προσπαθούν να τα αφήσουν.
Απάντηση 4 – Επιλογή καταναλωτή
Είμαι 38 ετών και κάπνιζα από τα φοιτητικά μου χρόνια. Τα τελευταία χρόνια έχω καταφέρει να μείνω μακριά από τα τσιγάρα χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά τσιγάρα και θερμαινόμενα προιόντα.
Αυτό που έχω καταλάβει είναι ότι δεν λειτουργεί το ίδιο προϊόν για όλους. Κάποιοι φίλοι μου χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο, άλλοι θερμαινόμενο προϊόν και άλλοι nicotine pouches. Κάποιοι χρειάζονται συγκεκριμένες γεύσεις ή διαφορετικά επίπεδα νικοτίνης για να μην επιστρέψουν στο κάπνισμα.
Γι’ αυτό ανησυχώ ότι μια πολύ αυστηρή και «ίδια για όλους» νομοθεσία μπορεί τελικά να κάνει τις νόμιμες εναλλακτικές λιγότερο χρήσιμες ή λιγότερο ελκυστικές για πολλούς ενήλικους πρώην καπνιστές.
Συμφωνώ ότι χρειάζονται κανόνες ασφάλειας, ποιοτικοί έλεγχοι και αυστηρή προστασία των ανηλίκων. Όμως θεωρώ σημαντικό να συνεχίσουν να υπάρχουν διαφορετικές νόμιμες επιλογές για τους ενήλικες που προσπαθούν να μείνουν μακριά από τα τσιγάρα.
Απάντηση 5 – Ανησυχία για παράνομο εμπόριο
Κάπνιζα για 30 χρόνια. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιώ smoke-free προϊόντα και έχω καταφέρει να μην επιστρέψω στο κάπνισμα.
Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι αν η νέα νομοθεσία γίνει υπερβολικά αυστηρή, με απαγορεύσεις, πολύ υψηλές τιμές ή υπερβολικούς περιορισμούς, αρκετοί άνθρωποι δεν θα σταματήσουμε να χρησιμοποιούμε αυτά τα προϊόντα. Απλώς θα τα ψάξουμε αλλού στην παράνομη αγορά.
Ήδη βλέπουμε στο διαδίκτυο και στα social media προϊόντα αμφίβολης ποιότητας που πωλούνται χωρίς κανέναν έλεγχο ηλικίας ή ασφάλειας. Πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ πιο επικίνδυνο από μια νόμιμη και αυστηρά ρυθμιζόμενη αγορά.
Συμφωνώ ότι χρειάζονται κανόνες, έλεγχοι και προστασία των ανηλίκων. Όμως θεωρώ ότι η ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην καταπολέμηση των παράνομων πωλήσεων και λιγότερο στο να κάνει τα νόμιμα προϊόντα τόσο περιορισμένα ή ακριβά ώστε να μην είναι πλέον ρεαλιστική επιλογή για τους ενήλικες χρήστες.
Απάντηση 6 – Δικαίωμα σε ακριβή ενημέρωση
Αν και εγώ προσωπικά δεν έχω καπνίσει ποτέ – ούτε παραδοσιακά τσιγάρα ούτε ηλεκτρονικό ή άλλα παρόμοια προϊόντα – έχω αρκετούς φίλους και γνωστούς που τα χρησιμοποιούν και πραγματικά πιστεύουν ότι τους έχουν βοηθήσει πολύ.
Το βλέπω και στην καθημερινότητά μου. Άνθρωποι που παλιότερα μύριζαν συνεχώς τσιγάρο και είχαν πάντα ένα στο χέρι, τώρα έχουν αλλάξει. Είναι πιο ευχάριστο να είσαι κοντά τους και φαίνεται ότι έχουν απομακρυνθεί από το κάπνισμα.
Παρόλα αυτά, συχνά αυτοί οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν αρνητικά σχόλια ή ακόμα και bullying από άλλους πολίτες που πιστεύουν ότι τα προϊόντα αυτά είναι εξίσου ή και περισσότερο βλαβερά από το κάπνισμα. Όμως υπάρχουν διεθνείς επιστημονικές αναφορές και δημόσιοι οργανισμοί υγείας (όπως η Αγγλία) που έχουν αναγνωρίσει ότι τα smoke-free προϊόντα είναι λιγότερο βλαβερά σε σχέση με τα τσιγάρα.
Ανησυχώ ότι αν οι περιορισμοί στη διαφήμιση και στην ενημέρωση γίνουν υπερβολικοί, οι ενήλικοι καπνιστές θα δυσκολεύονται ακόμα και να βρουν βασικές πληροφορίες για νόμιμα προϊόντα, όπως τα συστατικά, την περιεκτικότητα σε νικοτίνη, τον σωστό τρόπο χρήσης και τα πρότυπα ασφαλείας.
Φυσικά και δεν πρέπει να υπάρχει διαφήμιση που στοχεύει παιδιά ή παραπλανά τον κόσμο. Αυτό είναι απαραίτητο.
Όμως είναι άλλο πράγμα η διαφήμιση και άλλο η σωστή, ξεκάθαρη ενημέρωση για ενήλικες.
Θα ήθελα η νέα νομοθεσία να επιτρέπει υπεύθυνη και αξιόπιστη ενημέρωση, ώστε οι ενήλικες – ειδικά όσοι καπνίζουν – να μπορούν να παίρνουν πιο ενημερωμένες και συνειδητές αποφάσεις για την υγεία τους.
Απάντηση 7 – Διαδικτυακή πρόσβαση / Καταναλωτές σε αγροτικές και νησιωτικές περιοχές
Είμαι πρώην καπνιστής και ζω σε νησί, όπου δεν υπάρχουν πολλά εξειδικευμένα καταστήματα με ηλεκτρονικά τσιγάρα ή άλλα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης. Στην πράξη, για ανθρώπους σαν κι εμένα που μένουμε σε νησιά ή πιο απομακρυσμένες περιοχές, οι online αγορές είναι συχνά ο μόνος εύκολος τρόπος να βρούμε αυτά τα προϊόντα.
Γι’ αυτό με ανησυχεί η σκέψη ότι μπορεί να μπουν περιορισμοί ή ακόμη και απαγορεύσεις στις διαδικτυακές πωλήσεις. Κάτι τέτοιο θα δυσκολέψει πολύ τους ενήλικες που προσπαθούν να μείνουν μακριά από τα τσιγάρα.
Καταλαβαίνω απόλυτα ότι οι ανήλικοι πρέπει να προστατεύονται και ότι χρειάζονται αυστηροί έλεγχοι ηλικίας. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Όμως πιστεύω ότι η λύση δεν είναι να κοπεί η πρόσβαση για όλους, αλλά να γίνουν καλύτεροι έλεγχοι, ειδικά στις παράνομες πωλήσεις και στα sites που δεν τηρούν κανόνες.
Πιστεύω ότι μια σωστά ρυθμιζόμενη online αγορά είναι πολύ ασφαλέστερη από το να αναγκάζονται οι καταναλωτές να αγοράζουν προϊόντα από άγνωστες ή ανεπίσημες ιστοσελίδες χωρίς κανέναν έλεγχο.
Για αυτό θα ήθελα να ζητήσω να μη χαθεί η νόμιμη πρόσβαση των ενηλίκων, για ένα πρόβλημα που μπορεί να λυθεί με καλύτερους ελέγχους και τεχνολογία.
Απάντηση 8 – Ανησυχία για την ουδέτερη συσκευασία
Είμαι πρώην καπνιστής και χρησιμοποιώ εδώ και αρκετά χρόνια ηλεκτρονικά τσιγάρα, έχοντας καταφέρει μάλιστα να μειώσω σημαντικά και τη νικοτίνη. Αυτό που με ανησυχεί είναι η πιθανότητα να εξισωθούν αυτά τα προϊόντα με τα τσιγάρα ή ακόμα χειρότερα να έχουν ακόμη και πιο αυστηρές ρυθμίσεις όπως πχ στη συσκευασία.
Καταλαβαίνω ότι η συσκευασία πρέπει να ρυθμίζεται και να υπάρχουν σαφείς προειδοποιήσεις και κανόνες, αλλά δεν χρειάζεται να γίνουν όλα τα προϊόντα ίδια μεταξύ τους. Όμως θεωρώ επίσης σημαντικό οι ενήλικοι καταναλωτές να μπορούν να αναγνωρίζουν εύκολα τα νόμιμα και ελεγμένα προϊόντα και να τα ξεχωρίζουν από απομιμήσεις ή προϊόντα αμφίβολης ποιότητας.
Πιστεύω ότι πληροφορίες όπως ο τύπος του προϊόντος, η περιεκτικότητα σε νικοτίνη και οι οδηγίες ασφαλείας πρέπει να παραμένουν ξεκάθαρες και ευδιάκριτες. Καταλαβαίνω τη λογική της ουδέτερης συσκευασίας στα τσιγάρα. Όμως αν εφαρμοστεί το ίδιο και στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα άλλα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης, φοβάμαι ότι θα μπερδέψει τους καταναλωτές και θα μειώσει την εμπιστοσύνη τους. Εκτός αν αυτό που θέλει η Ευρώπη είναι όλοι οι καπνιστές να θεωρήσουν ότι αυτά τα προϊόντα είναι εξίσου βλαβερά με τα τσιγάρα, οπότε ο στόχος είναι να επιστρέψουμε όλοι εκεί.
Απάντηση 9 – Παραπλανητικές προειδοποιήσεις
Είμαι πρώην καπνιστής και στη ζωή μου έχω αγοράσει πολλά πακέτα τσιγάρων χωρίς, προειδοποιήσεις υγείας, με προειδοποιήσεις, με εικόνες κτλ. Τα τελευταία χρόνια έχω σταματήσει το κάπνισμα και μόνο ατμίζω. Φυσικά γνωρίζω ότι η νικοτίνη είναι εθιστική και ότι αυτά τα προϊόντα δεν είναι ακίνδυνα. Δεν έχω καμία αυταπάτη γι’ αυτό. Όμως θεωρώ πολύ σημαντικό οι προειδοποιήσεις να είναι σωστές και να μην δημιουργούν λάθος εντύπωση
Ανησυχώ ότι αν οι προειδοποιήσεις στα εναλλακτικά προϊόντα παρουσιαστούν με τρόπο που τα εξισώνει πλήρως και τα εμφανίζουν ως το ίδιο επιβλαβή με τα τσιγάρα, πολλοί άνθρωποι θα πιστέψουν ότι είναι το ίδιο επικίνδυνα. Αν συμβεί αυτό, κάποιοι ίσως σκεφτούν ότι δεν έχει νόημα να αφήσουν το κάπνισμα, αφού “όλα είναι το ίδιο”.
Πιστεύω ότι η δημόσια υγεία πρέπει να βασίζεται στην ειλικρινή και ξεκάθαρη ενημέρωση. Οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερώνονται ότι η νικοτίνη είναι εθιστική και ότι τα προϊόντα αυτά δεν είναι ακίνδυνα. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις δεν θα πρέπει να παραπλανούν το κοινό ώστε να πιστεύει ότι το άτμισμα, τα θερμαινόμενα προϊόντα ή τα σακουλάκια νικοτίνης ενέχουν τον ίδιο κίνδυνο με το κάπνισμα.
Η σωστή ενημέρωση βοηθά τους ανθρώπους να κάνουν πιο συνειδητές επιλογές. Αντίθετα, οι υπερβολικές ή παραπλανητικές προειδοποιήσεις μπορεί να δημιουργήσουν μεγαλύτερη σύγχυση και δυσπιστία.
Θα ήθελα οι κανόνες να βοηθούν τον κόσμο να καταλαβαίνει τις διαφορές μεταξύ των προϊόντων και τον σχετικό κίνδυνο, και όχι να τα παρουσιάζουν όλα σαν να είναι το ίδιο.
Απάντηση 10 – Περιεκτικότητα νικοτίνης και ενήλικοι καπνιστές
Είμαι πρώην καπνιστής και κάπνιζα πολλά χρόνια πριν καταφέρω να το σταματήσω. Δοκίμασα διάφορους τρόπους να το κόψω κατά καιρούς, από φαρμακευτική αγωγή, βελονισμό και χίλια δυο άλλα μέχρι που τα κατάφερα με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού τσιγάρου. Αυτό που έχω καταλάβει από τη δική μου εμπειρία αλλά και από άλλους πρώην καπνιστές είναι ότι δεν έχουν όλοι τις ίδιες ανάγκες σε νικοτίνη.
Στην αρχή της προσπάθειάς μου χρειάστηκα προϊόντα με αρκετή νικοτίνη για να μπορέσω να μείνω μακριά από το κάπνισμα. Αν τα επίπεδα νικοτίνης ήταν πολύ χαμηλά, πιστεύω ότι δεν θα είχα καταφέρει να μείνω στο ηλεκτρονικό τσιγάρο και πολύ σύντομα θα αναζητούσα ξανά το τσιγάρο.
Πιστεύω ότι οι νέοι κανόνες πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί όταν καθορίζουν τα όρια της νικοτίνης. Γι’ αυτό ανησυχώ ότι αν η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία μειώσει υπερβολικά τα επιτρεπόμενα επίπεδα νικοτίνης και χωρίς να ληφθεί υπόψη πώς πραγματικά χρησιμοποιούν αυτά τα προϊόντα οι ενήλικες αρκετοί βαρείς καπνιστές μπορεί να δυσκολευτούν να κάνουν τη μετάβαση ή ακόμα και να επιστρέψουν στα τσιγάρα.
Φυσικά και η νικοτίνη πρέπει να ρυθμίζεται με βάση επιστημονικές μελέτες για τα προϊόντα και με βάση την πραγματική συμπεριφορά των καταναλωτών δηλαδή στο τι βοηθάει κάποιον να αφήσει το κάπνισμα. Δεν αρκεί μόνο η ανησυχία για την εξάρτηση, γιατί έτσι μπορεί να χαθεί η ουσία. Έτσι κι αλλιώς ένας καπνιστής είναι εξαρτημένος ήδη. Στο τέλος της ημέρας, το σημαντικό είναι να βοηθηθούν οι άνθρωποι να απομακρυνθούν από τα τσιγάρα, όχι να γίνει αυτή η προσπάθεια πιο δύσκολη.
Απάντηση 11 – Τα σακουλάκια νικοτίνης ως εναλλακτική χωρίς εισπνοή
Είμαι πρώην καπνιστής και τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιώ ηλεκτρονικά τσιγάρα και πρόσφατα και σακουλάκια νικοτίνης αντί για τσιγάρα. Για εμένα ήταν μια πρακτική λύση γιατί δεν ήθελα πλέον ούτε να καπνίζω ούτε να εισπνέω ατμό, κυρίως για να μην επιβαρύνω τους γύρω μου.
Πιστεύω ότι αυτά τα προϊόντα πρέπει να ρυθμίζονται σωστά, όπως έγινε πρόσφατα και στην Ελλάδα με αυστηρούς κανόνες για την ηλικία, την περιεκτικότητα σε νικοτίνη, τα συστατικά και τη συσκευασία ασφαλείας για παιδιά. Όμως ανησυχώ ότι υπάρχει κίνδυνος η Ευρώπη να βάλει τόσο αυστηρούς κανόνες που ουσιαστικά να τα εξαφανίσει από την αγορά.
Αυτό που φοβάμαι είναι ότι αν οι ενήλικοι χρήστες χάσουν την πρόσβαση τους τότε θα στραφούν είτε πίσω στα τσιγάρα είτε σε προϊόντα αμφίβολης ποιότητας στη μαύρη αγορά.
Στο τέλος της ημέρας, ένα νόμιμο και ελεγχόμενο προϊόν είναι πάντα πιο ασφαλές από το να κυκλοφορεί ανεξέλεγκτα στην «μαύρη» αγορά.
Απάντηση 12 – Περιορισμοί στις συσκευές
Χρησιμοποιώ ηλεκτρονικά τσιγάρα και θερμαινόμενα προϊόντα καπνού εδώ και αρκετά χρόνια. Από τη δική μου εμπειρία έχω καταλάβει ότι οι συσκευές παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη σωστή και ασφαλή χρήση των προϊόντων αυτών.
Δεν είναι απλώς ένα «αξεσουάρ» ή κάτι που αφορά μόνο την εμφάνιση. Η ποιότητα και η αξιοπιστία της συσκευής επηρεάζουν την απόδοση, τη σταθερότητα του προϊόντος και τη συνολική εμπειρία του χρήστη.
Αν οι νέοι κανόνες περιορίσουν υπερβολικά την καινοτομία των συσκευών ή ακόμα και την ενημέρωση γύρω από αυτές, υπάρχει κίνδυνος κάποιοι να τις χρησιμοποιούν λάθος ή να καταφεύγουν σε μη ελεγμένα προϊόντα από την μαύρη αγορά.
Πιστεύω ότι η ΕΕ θα πρέπει να βάλει κανόνες για την ασφάλεια των συσκευών και να εξασφαλίσει ότι υπάρχει σωστή ενημέρωση, αλλά χωρίς να δημιουργεί περιττά εμπόδια που τελικά κάνουν τα πράγματα πιο δύσκολα για τους καταναλωτές.
Απάντηση 13 – Φορολογία και οικονομική προσιτότητα
Ένας από τους λόγους που αποφάσισα να κόψω το κάπνισμα ήταν όταν στην περίοδο της οικονομικής κρίσης τα τσιγάρα ήταν πολύ ακριβά και αυτά που αγόραζα χύμα άρχισαν να με πειράζουν στο λαιμό. Ένας από τους λόγους που το γύρισα στο άτμισμα και που μπόρεσα να κάνω αυτή τη μετάβαση ήταν το πόσο με ικανοποίησε το προϊόν σε συνδυασμό με το οικονομικό κόστος.
Πιστεύω ότι τα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης δεν πρέπει να φορολογούνται το ίδιο με τα τσιγάρα. Αν η τιμή τους γίνει σχεδόν ίδια, τότε πολλοί καπνιστές δεν θα έχουν λόγο να κάνουν την αλλαγή.
Η τιμή παίζει μεγάλο ρόλο. Αν μια λιγότερο επιβλαβής επιλογή κοστίζει το ίδιο με το τσιγάρο, τότε χάνεται ένα βασικό κίνητρο για να φύγει κάποιος από το κάπνισμα.
Κατανοώ ότι χρειάζεται φορολογία, όμως πιστεύω ότι πρέπει να είναι δίκαιη και να λαμβάνει υπόψη τις διαφορές ανάμεσα στα προϊόντα. Τα τσιγάρα καίγονται και γι’ αυτό θα πρέπει να παραμένουν η λιγότερο ελκυστική επιλογή.
Αντίθετα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα άλλα προϊόντα χωρίς καύση θα πρέπει να είναι πιο προσιτά, ώστε να βοηθούν πραγματικά τους ενήλικες καπνιστές που θέλουν να αλλάξουν.
Αν όμως η Ευρώπη κάνει αυτές τις επιλογές πολύ ακριβές, υπάρχει κίνδυνος τελικά να μην μειωθεί το κάπνισμα, αλλά απλώς να παραμείνει όπως είναι ή να αυξηθεί το παράνομο κάπνισμα και άτμισμα όπως έχει συμβεί στη Γαλλία, στην Ολλανδία και σε όλες τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης.
Απάντηση 14 – Η εναρμόνιση δεν πρέπει να σημαίνει υπερβολική αυστηρότητα
Πιστεύω ότι το να υπάρχουν κοινοί κανόνες σε όλη την Ευρώπη είναι κάτι καλό, γιατί βοηθά να υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη κατάσταση για όλους. Αυτό που με ανησυχεί είναι μήπως η “εναρμόνιση” καταλήξει να σημαίνει ότι θα ισχύουν παντού οι πιο αυστηροί κανόνες, που υπάρχουν σε ορισμένες χώρες κυρίως της Βόρειας Ευρώπης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικούς περιορισμούς που τελικά κάνουν τα πράγματα πιο δύσκολα χωρίς λόγο.
Ως ενήλικος πρώην καπνιστής θα ήθελα να υπάρχει μια ισορροπία: για την ασφάλεια, τα συστατικά, την επισήμανση, την προστασία των ανηλίκων και την εφαρμογή της νομοθεσίας αλλά χωρίς περιττές απαγορεύσεις που περιορίζουν τις επιλογές των ενηλίκων χωρίς να λύνουν πραγματικά το πρόβλημα.
Πιστεύω ότι η ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να λειτουργεί και προς όφελος των πολιτών και όχι μόνο με λογική συνεχώς αυστηρότερων περιορισμών.
Πιστεύω ότι η ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να λειτουργεί όχι μόνο για να ελέγχει, αλλά και για να εξυπηρετεί τις ανάγκες των καταναλωτών στην καθημερινότητά τους.
Απάντηση 15 – Μάθηση από την πραγματική εμπειρία
Πιστεύω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κοιτάξει περισσότερο τι συμβαίνει στην πραγματική ζωή και όχι μόνο τη θεωρία. Γνωρίζω αρκετούς ανθρώπους που κάπνιζαν για χρόνια και κατάφεραν να μειώσουν ή και να σταματήσουν το κάπνισμα χάρη σε εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης.
Υπάρχουν χώρες, όπως η Ελλάδα και η Σουηδία, όπου το κάπνισμα έχει μειωθεί, ενώ οι ενήλικες είχαν πρόσβαση σε εναλλακτικά προϊόντα. Αυτά τα παραδείγματα αξίζει να τα μελετήσουμε, γιατί δείχνουν τι πραγματικά λειτουργεί.
Φυσικά και πρέπει να προστατεύονται οι ανήλικοι. Οι αποφάσεις δεν πρέπει να βασίζονται μόνο στον φόβο ότι οι νέοι μπορεί να δοκιμάσουν αυτά τα προϊόντα. Πρέπει να δούμε και την άλλη πλευρά: αν βοηθούν τους ενήλικες καπνιστές να αφήσουν τα τσιγάρα.
Στο τέλος της ημέρας, ο στόχος πρέπει να είναι ξεκάθαρος: να μειωθεί το κάπνισμα. Όχι απλώς να μειωθεί η “εικόνα” ή η παρουσία όλων των προϊόντων νικοτίνης.
Απάντηση 16 – Νικοτίνη έναντι καπνού
Ως άνθρωπος που έχει καπνίσει πολλά πακέτα στο παρελθόν και πλέον το έχει κόψει εδώ και 15 χρόνια που ατμίζω, πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να ξεχωρίζουμε τη νικοτίνη από το κάπνισμα. Ναι, η νικοτίνη δημιουργεί εξάρτηση και χρειάζεται ρύθμιση, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα για την υγεία είναι η καύση και ο καπνός, όχι η ίδια η νικοτίνη.
Στη δική μου περίπτωση, το πιο δύσκολο δεν ήταν απλώς να «κόψω τη νικοτίνη», αλλά να φύγω από το κάπνισμα. Αν όλα αντιμετωπίζονται σαν να είναι το ίδιο, τότε χάνεται αυτή η σημαντική διαφορά και μαζί χάνεται και μια ευκαιρία για πολλούς ανθρώπους να μειώσουν τη βλάβη.
Καταλαβαίνω και συμφωνώ απόλυτα ότι πρέπει να προστατευτούν οι νέοι και να μη ξεκινάνε τη χρήση νικοτίνης. Όμως, την ίδια στιγμή, υπάρχουν πολλοί ενήλικες που προσπαθούν να απομακρυνθούν από τα τσιγάρα και χρειάζονται εναλλακτικές λύσεις. Εμένα αυτό που με έκανε να νιώσω πραγματική διαφορά στην καθημερινότητά μου ήταν ότι σταμάτησα να καπνίζω τσιγάρα.
Θα ήθελα η ΕΕ να συνεχίσει να προστατεύει τους νέους, αλλά και να στηρίζει ρεαλιστικά τους ενήλικες καπνιστές που προσπαθούν να κάνουν ένα καλύτερο βήμα για την υγεία τους.
Ανησυχώ ότι αν η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία αντιμετωπίζει όλα τα προϊόντα νικοτίνης σαν να είναι ακριβώς το ίδιο με το κάπνισμα, μπορεί να χαθεί μια σημαντική ευκαιρία για ανθρώπους που προσπαθούν να απομακρυνθούν από τα τσιγάρα αλλά δεν μπορούν ή δεν θέλουν να διακόψουν πλήρως τη νικοτίνη.
Απάντηση 17 – Καπνιστές χαμηλότερου εισοδήματος
Είμαι πρώην καπνιστής και γνωρίζω από κοντά πόσο δύσκολο είναι για πολλούς ανθρώπους να σταματήσουν το κάπνισμα, ειδικά όταν αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ή άγχος στην καθημερινότητά τους.
Με ανησυχεί πολύ το ενδεχόμενο οι νέοι, αυστηροί κανόνες να κάνουν τα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης υπερβολικά ακριβά και πιο δύσκολα προσβάσιμα, αρκετοί καπνιστές χαμηλότερου εισοδήματος δεν θα μπορούν πλέον να τα επιλέξουν και θα συνεχίσουν να καπνίζουν τσιγάρα επειδή θα είναι η πιο εύκολη ή πιο προσιτή επιλογή.
Στην πραγματική ζωή, βλέπω ότι οι άνθρωποι που δυσκολεύονται οικονομικά είναι συχνά και αυτοί που καπνίζουν περισσότερο και επηρεάζονται περισσότερο από τα προβλήματα υγείας που προκαλεί το κάπνισμα. Αν οι εναλλακτικές επιλογές γίνουν πολύ ακριβές, αυτοί οι άνθρωποι θα μείνουν πρακτικά χωρίς επιλογή, και θα συνεχίσουν να καπνίζουν, γιατί αυτό θα είναι το μόνο που μπορούν να αντέξουν οικονομικά.
Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δημιουργεί μια αδικία. Η δυνατότητα να μειώσει κάποιος τη βλάβη από το κάπνισμα δεν θα πρέπει να είναι προνόμιο μόνο για όσους έχουν χρήματα.
Πιστεύω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη αυτή την πραγματικότητα όταν σχεδιάζει τους κανόνες. Οι πολιτικές υγείας πρέπει να βοηθούν όλους τους ανθρώπους, όχι μόνο όσους έχουν περισσότερες επιλογές.
Θα ήθελα να δω μια προσέγγιση που να προστατεύει πραγματικά την υγεία, αλλά χωρίς να αφήνει πίσω τους πιο ευάλωτους.
Απάντηση 18 – Μικρά καταστήματα και νόμιμη αγορά
Ζω στην Ελλάδα και βλέπω πόσο σημαντικά είναι τα μικρά καταστήματα στη γειτονιά και στις τοπικές κοινωνίες. Πολλοί άνθρωποι εμπιστεύονται τον τοπικό τους επαγγελματία για να ενημερωθούν σωστά και να βρουν προϊόντα που τους ταιριάζουν.
Με ανησυχεί ότι αν οι κανόνες γίνουν υπερβολικά πολύπλοκοι, αυτά τα μικρά μαγαζιά δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν. Ήδη για μια μικρή επιχείρηση στην Ελλάδα, με όλα τα κόστη και τη γραφειοκρατία, τα πράγματα είναι δύσκολα.
Αν τελικά μείνουν μόνο μεγάλες εταιρείες στην αγορά, ή ακόμα χειρότερα αν ενισχυθεί το παρεμπόριο, ο καταναλωτής δεν θα ωφεληθεί.
Το έχω δει και σε άλλους τομείς: όταν κάτι γίνεται υπερβολικά δύσκολο νόμιμα, ο κόσμος ψάχνει λύσεις αλλού, και αυτές δεν είναι πάντα ασφαλείς.
Φυσικά και χρειάζονται σαφείς κανόνες: έλεγχοι ηλικίας, σωστή επισήμανση, καταχώριση προϊόντων και αυστηρές κυρώσεις για όσους παρανομούν. Όμως θεωρώ ότι η συμμόρφωση πρέπει να παραμένει ρεαλιστική και εφαρμόσιμη και για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Πιστεύω ότι η ΕΕ πρέπει να φτιάξει κανόνες που να είναι αυστηροί αλλά και εφαρμόσιμοι στην πράξη, ώστε να μπορούν και οι μικρές νόμιμες επιχειρήσεις να συνεχίσουν να λειτουργούν και να εξυπηρετούν τους καταναλωτές.
Απάντηση 19 – Η φωνή των πολιτών στη χάραξη πολιτικής
Πιστεύω ότι οι ενήλικες που χρησιμοποιούν εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης πρέπει να έχουν λόγο σε αυτή τη συζήτηση, γιατί είναι οι άνθρωποι που επηρεάζονται άμεσα από αυτούς τους νόμους.
Πολλοί από εμάς υπήρξαμε καπνιστές και ξέρουμε από πρώτο χέρι πόσο δύσκολο είναι να το κόψεις. Κάποιοι προσπαθήσαμε πολλές φορές χωρίς αποτέλεσμα και τελικά καταφέραμε να το μειώσουμε ή να το σταματήσουμε μόνο όταν βρήκαμε μια εναλλακτική που μας ταίριαξε.
Γι’ αυτό θεωρώ σημαντικό η Ευρωπαϊκή Ένωση να μην ακούει μόνο οργανισμούς και φορείς, αλλά και τους ίδιους τους πολίτες που έχουν πραγματική εμπειρία από το θέμα.
Στο τέλος της ημέρας, ο στόχος πρέπει να είναι ξεκάθαρος:
να προστατεύονται οι νέοι, να μειώνεται το κάπνισμα και να υπάρχουν ρεαλιστικές επιλογές για τους ενήλικες.
Θα ήθελα οι αποφάσεις να λαμβάνονται με βάση την πραγματική ζωή και την εμπειρία των ανθρώπων, όχι μόνο τη θεωρία.
